TBMM, İmralı görüşmesinin tutanaklarını 2 ay sonra yayımladı

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız'ın Abdullah Öcalan ile İmralı Adası'nda yaptığı görüşmeye ilişkin tam tutanaklar, görüşmeden iki ay sonra TBMM'nin internet sitesinde kamuoyuyla paylaşıldı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 24 Kasım 2025'te İmralı Adası'nda gerçekleştirilen görüşmenin tam tutanaklarını yayımladı. Meclis Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu adına yapılan görüşmeye ilişkin kayıtlar, "İmralı Yüksek Güvenlikli Cezaevi Görüşme Tutanağı" başlığıyla TBMM'nin resmi internet sitesinde yer aldı.

ÜÇ PARTİDEN ÜÇ MİLLETVEKİLİ KATILMIŞTI

İmralı Adası'nda gerçekleştirilen görüşmeye AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız katıldı. Heyet, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nu temsilen terör örgütü PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşme gerçekleştirdi.

ÖZET TUTANAKLAR TEPKİ ÇEKMİŞTİ

Görüşmenin ardından hazırlanan özet tutanaklar, 4 Aralık 2025'te yapılan komisyon toplantısında okunmuştu. Ancak tutanakların yalnızca özet halinde paylaşılması, başta DEM Parti olmak üzere muhalefet partilerinin tepkisini çekmişti. Muhalefet, görüşmenin içeriğinin eksiksiz şekilde kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini savunmuştu.

İKİ AY SONRA TAM METİN YAYIMLANDI

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, o dönemde tutanakların tamamının açıklanmasına yönelik bir adım atmamıştı. Aradan geçen yaklaşık iki ayın ardından TBMM, görüşmenin tam metnini yayımlama kararı aldı.

ÖCALAN'DAN "ÜLKÜ OCAĞI" ÇIKIŞI

Yayımlanan tutanaklarda Abdullah Öcalan, Kürt sorununun bin yıllık bir sorun olduğunu ve üç aşamadan oluştuğunu ifade etti. Öcalan, sürecin değerlendirilmesinde konjonktürel gelişmelerin dikkate alınması gerektiğini dile getirdi. Tutanaklarda ayrıca Öcalan'ın, siyasete ilk adımını Ülkü Ocağı'nda attığını söylediği ifadeler de yer aldı.

"UMUT HAKKI OLMADAN…"

Tutanaklara göre Öcalan, "Bahçeli'nin boşuna umut hakkını ibaresini kullanmadığını, bu olmadan kendisinin çalışamayacağını, bu yapıldıktan sonra Suriye konusunda başarılı olmaması durumunda yargılanmayı ve eleştirilmeyi kabul edeceğini" belirtti.

SÜRECİ "ŞİDDETSİZ YÜZYIL" OLARAK NİTELENDİRDİ

Yayman'ın "Bazı siyasetçilerin, kişilerin söylemleriyle süreci zehirlediğini" belirtmesi üzerine Öcalan, "PKK'da da bazı kişilerin bunu yaptığını, süreç içerisinde çalışma imkanları artarsa hepsinin halledilebileceğini, imkan ve koşullarının buna uygun olmadığını, kendisi hayattayken bu hamle ve yüzyılın başarılı geçeceğini, muhatapları buna "Terörsüz Türkiye" derken kendisinin "Şiddetsiz Yüzyıl" dediğini, en az muhatapları kadar katkı yapacak gücünün bulunduğunu ve süreç konusunda iyimser olduğunu" iletti.

FETİ YILDIZ'DAN DİKKAT ÇEKEN SÖZLER

Tutanaklara yansıyan ifadelere göre MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Abdullah Öcalan'a hitaben yaptığı değerlendirmede, silahlı yöntemden siyasi yönteme geçildiğini, eşit yurttaşlık, kültürel adımlar ve komünalite başlıklarının öne çıktığını bildiklerini söyledi. Yıldız, Öcalan'ın Şubat 2025'te yaptığı çağrıda tüm yapıların silahlı mücadeleyi bırakması ve örgütsel varlıklarını dağıtması gerektiğinin anlaşıldığını, bu çağrının toplumu ciddi şekilde rahatlattığını ve halkın süreci yakından takip ettiğini ifade etti. MHP'nin "silah bırakma" çağrısının yalnızca Türkiye'yi değil, Suriye, Irak ve İran'daki yapıları da kapsamasının önemine dikkat çeken Yıldız, yaşanan sorunların demokrasi çerçevesinde çözülebileceğini ve bunun ancak teröre son verilerek, "Terörsüz Türkiye" hedefiyle mümkün olacağını vurguladı.

"SÜRECİN DİLİNE DİKKAT EDİLMELİ" UYARISI

Tutanaklara göre Feti Yıldız, 1999 yılı Ekim ayında yapılan duruşmada kendisinin de şehit ailelerinin avukatı olarak salonda bulunduğunu hatırlattı. Yıldız, 1970'li yıllarda Kürt hareketinin sol yapıların içinde yer alması nedeniyle yeterince fark edilmediğini, bugün ise tam tersine solun Kürt hareketi içinde konumlandığını ifade etti.

Çözüm sürecine ilişkin değerlendirmelerinde, görüşmeler sürerken bazı örgüt mensuplarının "ne çözümü, ne silahsızlanması" şeklinde açık itirazlar dile getirdiğini aktaran Yıldız, Abdullah Öcalan'ın aldığı kararların yalnızca Türkiye'yi ilgilendirdiğine dair notlar düşüldüğünü söyledi. Yıldız, SDG'nin başındaki Ferhat Abdi Şahin'in Abdullah Öcalan tarafından yetiştirildiğinin kamuoyu tarafından bilindiğini de dile getirdi.

Sürecin diline dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Yıldız, Türk siyasetinde yer alan isimlerin Lozan ve 1924 Anayasası öncesine atıf yapan bir söylem kullanmasının süreci zehirlediğini ifade etti. Sabri Ok'un Türkiye'den çekilirken beraberindeki örgüt mensuplarının silahlı görüntülerinin Türk kamuoyunda büyük infial yarattığını hatırlatan Yıldız, bu durumun Öcalan'ın yaptığı çağrıya PKK'nın tam anlamıyla uymadığını gösterdiğini söyledi.

Suriye başlığında ise SDG'nin 10 Mart'ta imzalanan entegrasyon anlaşmasına uymasının elzem olduğunu belirten Yıldız, bu konuda Abdullah Öcalan'ın yeni bir açıklama yapmasının gerekli olduğunu dile getirdi. Yıldız, "Bu devlet hepimizin devleti" vurgusu yaparak, sol çevrelerin emeğin dönüşen yapısını yeterince kavrayamadığını savundu.

Tutanaklarda, Abdullah Öcalan'ın ilk açıklamasında "silah bırakın" çağrısını PKK'nın tüm bileşenlerini kapsayacak şekilde yaptığının bilindiği de yer aldı. Bu noktada Öcalan'ın, İran'da her gün idamların yaşandığını belirttiği, İran'dan Azeriler ve Kürtler için demokratik haklar tanınmasını ve idamların sona erdirilmesini isteyeceğini söylediği aktarıldı. Öcalan'ın, bunun savaş anlamına gelmediğini ancak idamlar sürdüğü sürece PJAK'ın silah bırakmayacağını ifade ettiği, İran'la bir diyalog ve ateşkes sürecine girilmesi gerektiğini dile getirdiği kaydedildi.

Ayrıca PKK'nın Irak'tan çektiği bazı unsurlarını Suriye'ye yönlendirdiğine dair gözlemler bulunduğu, bu durumun daha önce yapılan açıklamalarla çelişki yarattığı da tutanaklara yansıdı.

İşte yayımlanan tutanağın tamamı: