Umman’daki ABD-İran zirvesi sona erdi! İşte ilk açıklama

ABD ve İran'ı 8 ay sonra yeniden masaya oturtan nükleer müzakerelerde ilk görüşme tamamlandı. Umman'ın başkenti Maskat'ta gerçekleştirilen müzakerelerin sona ermesinin ardından ilk açıklama ise İran cephesinden geldi. İki ülke arasında ciddi bir güven eksikliği olduğunu belirten Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, "ABD ile görüşmede ana konulara girilmedi, tarafların talepleri görüşüldü. İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız. İyi bir başlangıç" dedi.

Tüm dünyanın gözünü kulağını çevirdiği ABD ve İran arasındaki nükleer müzakerelerde ilk oturum sona erdi.

Umman'ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar kapsamında taraflar, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi'nin ev sahipliğinde başkent Maskat'ta bir araya geldi. İran adına müzakerelere Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi liderlik ederken, ABD heyetinin başında ise ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff bulundu.

Görüşmelerde İran'dan Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de hazır bulundu. ABD tarafında da Witkoff'un yanında Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner de yer aldı.

"GÖRÜŞMELER TAMAMLANDI, HEYETLER ÜLKELERİNE DÖNECEK"

İran devlet televizyonuna göre, Umman'ın başkenti Maskat'ta TSİ 11.00 sularında başlayan ABD-İran görüşmeleri tamamlanırken İranlı müzakere heyeti, konutlarına döndü. İran devlet televizyonu muhabiri, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi'nin görüşmelerin "şimdilik" sona erdiğini bildirdiğini ve iki ülkenin heyetlerinin ülkelerine dönmelerinin öngörüldüğünü aktardı.

GÖRÜŞMELERDE İKİNCİ TUR DA YAPILDI

Öte yandan İran ve ABD heyetleri, Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi ile ayrı bir görüşme daha gerçekleştirdi. Katar merkezli Al Jazeera televizyonu, el-Busaidi'nin İran heyetinden mevcut gerilimleri gidermeye ve müzakereleri ilerletmeye yönelik hazırlanan planı aldığını ve daha sonra görüştüğü Witkoff'a ilettiğini aktardı. Planın ABD heyeti tarafından incelendiği belirtildi. Müzakerelerin ilk turunda ABD ve İran, görüşlerini ve planlarını sunmuş oldu.

İLK AÇIKLAMA İRAN'DAN: İYİ BİR BAŞLANGIÇ YAPTIK

Müzakerelerin sona ermesinin ardından ilk açıklama ise İran cephesinden geldi. Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, "Bakış açılarımız birbirimize iletildi, bu çok önemliydi. Endişelerimiz, çıkarlarımız ve İran halkının hakları iletildi. Çok iyi bir atmosferde gerçekleşti ve karşı tarafın görüşleri de dinlendi." dedi.

Müzakere heyetlerinin istişareler için ülkelerine döneceğini aktaran Erakçi, "İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız. İyi bir başlangıç oldu. İstişare edildikten sonra görüşmelerin nasıl devam ettirileceğine dair bir karar verilecek. Görüşmelerin devam ettirilmesi ilkesinde bir fikir birliği olduğu görülüyor. Sürecin devam etmesi konusunda mutabık kalındı. Hemen yargıda bulunmak istemiyorum fakat görüşmeler bu şekilde devam ederse, üzerinde anlaşmaya varılmış bir çerçeveye ulaşılabilir." ifadelerini kullandı.

"ÖNCELİKLE GÜVENSİZLİĞİN ÜSTESİNDEN GELİNMELİ"

İranlı bakan, Haziran 2025'te müzakereler devam ederken İsrail ve daha sonra ABD tarafından saldırıya uğradıklarına işaret ederek, "Öncelikle bu güvensizliğin üstesinden gelmeli ve müzakereler için bir çerçeve belirlemeliyiz." diye konuştu. Erakçi, "Bence iyi bir başlangıçtı ve iyi bir şekilde devam edebilir ancak bu karşı tarafa ve elbette Tahran'da alınacak kararlara bağlı." dedi.

UMMAN: UYGUN ZAMANDA TEKRAR BİR ARAYA GELMEYİ HEDEFLİYORUZ

Umman Dışişleri Bakanı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi de yaptığı açıklamada, "Maskat'ta İran ve ABD arasında çok ciddi arabuluculuk görüşmeleri yapıldı. Hem İran'ın hem de Amerika'nın düşüncelerini netleştirmek ve olası ilerleme alanlarını belirlemek açısından faydalı oldu. Uygun zamanda tekrar bir araya gelmeyi hedefliyoruz. Sonuçlar Tahran ve Washington'da dikkatlice değerlendirilecektir" dedi.

İRAN İLE ABD 8 AY SONRA YENİDEN MÜZAKERE MASASINDA

İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, 12 gün süren savaşın ardından yeniden başladı. Haziran 2025'te İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan diplomatik süreç, Türkiye başta olmak üzere bölge ülkelerinin çabalarıyla yeniden canlandırıldı.

Müzakerelerde, uranyum zenginleştirme ve İran'daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması gibi konular, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlığı olmayı sürdürüyor. İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek şekilde kısıtlama karşılığında yaptırımların kaldırılmasını isterken, ABD ise İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını talep ediyor. ABD yönetimi ayrıca İran'ın füze programını ve bölgedeki silahlı gruplara desteğini de müzakere masasına getirmek istiyor. İran ise nükleer program dışındaki konuları müzakere etmeyeceğini bildiriyor.

ABD-İRAN GERİLİMİ 1 AYDIR SÜRÜYOR

ABD ve İran arasındaki gerilim, bir aydan uzun süredir İran'da devam eden protestoların ardından tırmanan gerilimde ibrenin müzakereye kaymasıyla yapıldı. ABD Başkanı Donald Trump, 28 Aralık 2025'te başlayan protestolar sırasında sık sık İran rejimini saldırıyla tehdit etmişti. Hatta ABD, uçak gemisi ve askerî varlığını bölgeye kaydırmıştı. Bu ayın başlarından beri yeniden tırmanan askerî gerilimin ardından taraflar müzakereye karar vermişti

KRİTİK ZİRVE ÖNCESİ TRUMP'TAN TEHDİT

Kritik zirve öncesinde Tahran'a yönelik bir tehditte daha bulunan Trump, ABD tarafından vurulmak istemediği için İran'ın kendileriyle müzakere ettiğini söyledi. ABD Başkanı Trump, Washington'da geleneksel olarak düzenlenen Ulusal Dua Kahvaltısı'nda yaptığı konuşmada, İran'la ilgili açıklamalarda bulundu. Amerikan ordusunu daha fazla güçlendirdiklerini anlatan Trump, Venezuela ve İran'a yönelik düzenledikleri askeri "operasyonları" örnek gösterdi. Trump, "İran ile pazarlık halindeyiz. Vurulmak istemedikleri için pazarlık yapıyorlar. Vurmamızı istemiyorlar. İran'a bombardıman uçaklarımızı gösterdik." ifadesini kullandı.

GÖRÜŞMELER TÜRKİYE'DEN UMMAN'A ALINDI

Öte yandan Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin başlangıçta Türkiye'de yapılması planlanıyordu. Müzakerelere Türkiye'nin ev sahipliği yapması ile Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi bölge ülkelerinin de katılımı bekleniyordu. Ancak İran'ın müzakerelerin nükleer dosyayla sınırlandırılması pozisyonu ve itirazı üzerine görüşmeler Umman'a alındı.