12 ülkeden İran’a çağrı! Bakan Fidan, metni görünce hemen müdahale etmiş

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 12 ülke, yayımladıkları ortak bildiriyle İran'ın bölge ülkelerine yönelik saldırılarını kınayarak askeri eylemlerin derhal sonlandırılmasını istedi. Öte yandan toplantıdan yansıyan bilgilere göre kabul edilen ortak açıklamaya İsrail'i eleştiren bölümleri Türkiye ekletti. Savaşın gerçek sorumlusu olarak İsrail'in yayılmacı politikalarına işaret edilmesi sağlandı.

Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da bir araya gelen Türkiye, Azerbaycan, Bahreyn, Mısır, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan, Suriye ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dışişleri bakanları, İran'ın saldırılarına ilişkin istişare toplantısı gerçekleştirdi.

ORTAK BİLDİRİ YAYINLANDI

Toplantının ardından yayımlanan ortak bildiride, İran'ın Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri ile Ürdün, Azerbaycan ve Türkiye'ye yönelik balistik füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlediği saldırılar kınandı. Yerleşim alanları, konut binaları, diplomatik misyonlar, sivil altyapı, petrol tesisleri, tuzdan arındırma tesisleri ve havalimanlarının kasıtlı olarak hedef alınmasının hiçbir bahaneyle haklı gösterilemeyeceği vurgulanırken, devletlerin Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın 51'inci maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkına sahip olduğu hatırlatıldı.

DİPLOMASİNİN ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKİLDİ

Bildiride, krizin diplomasi yoluyla çözülmesi ve bölgede istikrarın sağlanması için ilk adım olarak İran'a saldırılarını derhal durdurması; uluslararası hukuka, uluslararası insancıl hukuka ve iyi komşuluk ilkelerine saygı göstermesi çağrısı yapıldı. İran ile ilişkilerin geleceğinin; ülkelerin egemenliğine saygı gösterilmesine, iç işlerine karışılmamasına, toprak ihlallerinden kaçınılmasına ve askeri kabiliyetlerin bölgeyi tehdit edecek şekilde kullanılmamasına bağlı olduğunun altı çizildi.

İRAN'A HÜRMÜZ BOĞAZI UYARISI

Tahran yönetiminin, Arap ülkelerinin çıkarlarına aykırı olarak kendi hedeflerine hizmet etmek amacıyla bölgedeki bağlantılı milisleri destekleme, finanse etme ve silahlandırma faaliyetlerini durdurmasını öngören 2817 (2026) sayılı BM Güvenlik Konseyi Kararı'nı eksiksiz uygulaması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz trafiğini engellemeye veya Babülmendep'te deniz güvenliğini tehlikeye atmaya yönelik her türlü adımdan uzak durulması istendi.

İSRAİL'İN LÜBNAN'A YÖNELİK SALDIRILARI KINANDI

Bölgedeki diğer gelişmelere de değinilen bildiride, Lübnan'ın güvenliği, istikrarı ve toprak bütünlüğüne olan destek yinelenerek, Lübnan devletinin egemenliğinin tüm topraklarda etkin kılınması ve silahların yalnızca devletin kontrolünde olması kararı desteklendi. Ortak metinde ayrıca İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırganlığı ve bölgedeki yayılmacı politikaları da kınandı. Bakanlar, gelişmeleri izlemek, ülkelerinin güvenliğini, istikrarını ve egemenliğini korumak ve İran'ın topraklarına yönelik saldırılarını durdurmak adına gerekli meşru adımların atılması için istişare ve koordinasyonun kararlılıkla sürdürüleceğini bildirdi.

KRİTİK TOPLANTIDAN NOTLAR

• Toplantının amacı İran'ın Körfez ülkelerine yaptığı saldırıları görüşmekti. ABD ve İsrail tarafından İran'a yönelik yapılan saldırılar toplantının konusu değildi.
• Toplantı başlamadan önce Riyad'a saldırılar yapılması, Körfez ülkelerini daha da rahatsız etti.
• Körfez ülkeleri İran'ın kendilerini hedef alarak ABD'ye karşı şantaj aracı olarak kullanmak istemesinden rahatsızlar. Türkiye yaşanan krizin başlıca sorumlusunun İsrail olduğunu her platformda, her vesileyle söyledi.
• Kabul edilen açıklamada İsrail'i eleştiren bölümleri Türkiye ekletti. Savaşın gerçek sorumlusu olarak İsrail'in yayılmacı politikalarına işaret edilmesi sağlandı.
• Türkiye'nin İran konusunda soğukkanlı ve sağduyulu bir politikası var. İran'dan ateşlenen füzelere rağmen Türkiye soğukkanlılığını korudu.

Kaynak: DHA