Burada nefes almak bile tehlikeli! İşte dünyanın en kirli başkenti

İsviçre hava izleme ajansı IQAir tarafından yayımlanan rapora göre dünyanın en kirli başkenti üst üste sekizinci kez Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi oldu. Rapora göre, Orta ve Güney Asya, en kirli 20 şehrin 17'sine ev sahipliği yapıyor.

İsviçre hava izleme ajansı IQAir, yaklaşık 10 bin şehirden yalnızca yüzde 14'ünün Dünya Sağlık Örgütünün belirlediği güvenli sınırda kaldığını ve Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'nin dünyanın en kirli başkenti olduğunu bildirdi.

IQAir tarafından yayımlanan 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu'na göre, 143 ülke ve 9 bin 446 şehirden toplanan veriler hava kirliliğiyle mücadelede yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılmasının ve temiz enerjiye geçişin kritik önemini ortaya koyuyor.

DÜNYANIN EN KİRLİ BAŞKENTİ:  YENİ DELHİ

Elektrik üretimini büyük ölçüde fosil yakıtlardan karşılayan Yeni Delhi'de elektriğin önemli bir kısmı ulusal şebekeden sağlandığı için ülkenin fosil yakıt bağımlılığıyla paralel bir yapı sergiliyor.

Buna göre, dünya genelinde yalnızca 13 ülke ve bölge, Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen yıllık 5 mikrogram/metreküp (µg/m³) PM2.5 sınır değerini karşılayabiliyor. PM2.5, havada bulunan ve çapı 2,5 mikrometreden küçük olan ince partikül maddeleri ifade ederken, bu parçacıklar solunum yoluyla akciğerlere kadar ulaşarak uzun vadede ciddi sağlık risklerine yol açabiliyor.

Yeni Delhi, 2025'te yıllık ortalama 82,2 µg/m³ PM2.5 seviyesiyle yüksek kirlilik düzeyini sürdürerek, üst üste sekizinci kez dünyanın en kirli başkenti oldu.

ORTA VE GÜNEY ASYA HAVA KİRLİLİĞİNDE ÖNE ÇIKIYOR

Bangladeş'in başkenti Dakka 68,0 µg/m³, Tacikistan'ın başkenti Duşanbe 57,3 µg/m³, Çad'ın başkenti Encemine ise 53,6 µg/m³ ile en kirli şehirler arasında yer aldı.

Öte yandan, hava kalitesinin en iyi olduğu başkentler arasında Fransız Polinezya'sından Papeete 1,5 µg/m³ seviyesiyle ilk sırada yer alırken, Porto Riko'nun başkenti San Juan 2,3 µg/m³, Barbados'un başkenti Bridgetown ise 2,6 µg/m³ ile listenin üst sıralarında yer aldı.

Ankara'nın hava kalitesi yıllık 11,4 µg/m³ PM2.5 ortalamasıyla listede 80. sırada değerlendirildi.

ÇEVRESEL FAKTÖRLER HAVA KALİTESİNİ ETKİLİYOR

Raporda, 2025'te hava kalitesindeki bozulmada çevresel faktörlerin etkisine de değinildi. Özellikle Kanada ve Avrupa'da rekor seviyelere ulaşan orman yangınlarının atmosfere yaydığı yoğun partikül maddelerin küresel hava kalitesini olumsuz etkilediği belirtildi.

Hava kirliliğinin kaynaklarına ilişkin değerlendirmede ise fosil yakıt kullanımı, sanayi faaliyetleri, ulaşım ve enerji üretimi başlıca unsurlar olarak öne çıktı. Evsel ısınma, tarımsal yakma faaliyetleri ve düşük kaliteli yakıt kullanımı da özellikle gelişmekte olan ülkelerde kirliliği artıran faktörler arasında yer aldı.

Ayrıca, yapay zeka veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacı ve dizel jeneratör kullanımı da yeni bir emisyon kaynağı olarak gösterildi. Doğal kaynaklar arasında ise orman yangınlarının yanı sıra toz fırtınaları ve volkanik faaliyetlerin hava kalitesi üzerinde etkili olduğu vurgulandı.

Hava kirliliğiyle mücadelede kalıcı iyileşme sağlanabilmesi için enerji üretiminde daha temiz kaynakların önemine işaret edilen raporda, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılmasının yalnızca emisyonları azaltmadığı, çevresel ve sağlık risklerinin azaltılmasında önemli bir araç olduğu kaydedildi.

Kaynak: AA