Müzakere öncesi büyük kriz! İki lider bambaşka konuştu

ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılacak kritik görüşmeler öncesi Trump ve Hamaney karşı karşıya geldi. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret talep ettiği yönünde haberler geldiğini belirten ABD Başkanı Donald Trump, "Bu, aramızdaki anlaşmaya aykırı" dedi. Mücteba Hamaney ise Hürmüz Boğazı’nın işletilmesine ilişkin yeni bir aşamaya geçileceğini söyledi.

ABD ile İran arasında sağlanan ve 40 gün süren ateşkesin kırılgan yapısı, daha ilk günlerden kendini gösterdi. Bölgedeki gerilim sürerken İran, ABD ve İsrail’den peş peşe açıklamalar geldi. İran heyetinin cumartesi günü yapılacak müzakereler için Pakistan’a gideceği duyurulurken İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan ile doğrudan müzakerelere başlanması talimatı verdi. Mücteba Hamaney ateşkes sonrası ilk kez konuştu.

HAMANEY’DEN SERT MESAJLAR

İran lideri Mücteba Hamaney, ateşkes sonrası yaptığı ilk açıklamada dikkat çeken ifadeler kullandı.

Mesajında, “İran savaş aramıyor ancak haklarımızdan da vazgeçmeyeceğiz” diyen Hamaney, İran’a yönelik saldırıların karşılıksız kalmayacağını vurgulayarak, “Önceki lideri Ali Hamaney'in ve şehitlerimizin intikamını alma konusunda kararlıyız” ifadelerini kullandı.

Hamaney ayrıca İran halkına sokaklarda olmaya devam etme çağrısı yaparak bunun müzakerelerin seyrini etkileyeceğini belirtti. “Tüm direniş cephelerini bir bütün olarak görüyoruz” dedi.

Hürmüz Boğazı’nın işletilmesine ilişkin yeni bir aşamaya geçileceğini de sözlerine ekledi.

LÜBNAN ÜZERİNDEN GERİLİM YÜKSELİYOR

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını sert sözlerle eleştirdi.

Pezeşkiyan, saldırıları “Ateşkes anlaşmasının açık bir ihlali ve potansiyel anlaşmalara uymama ve aldatmanın tehlikeli bir işareti” olarak değerlendirerek, bu durumun müzakereleri anlamsız hale getirebileceğini ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı, “Tetikte olmaya devam edeceğiz ve İran asla Lübnanlı kardeşlerini terk etmeyecektir.” dedi.

TRUMP’TAN HÜRMÜZ BOĞAZI ÇIKIŞI

ABD Başkanı Donald Trump ise Hürmüz Boğazı üzerinden İran’a uyarıda bulundu.

“İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlerden umarım ücret almıyordur. Alıyorsa hemen bunu durdurması gerekir” diyen Trump, petrol akışının kısa sürede yeniden başlayacağını söyledi.

Trump, daha sonra yaptığı açıklamada ise “İran petrolün Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verme konusunda çok kötü bir iş çıkarıyor. Hatta bazıları buna onursuzca diyebilir. Yaptığımız anlaşma bu değil.” ifadelerini kullandı.

NETANYAHU: LÜBNAN İLE DOĞRUDAN MÜZAKERE

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan ile doğrudan görüşmeler için talimat verdiğini açıkladı.

Netanyahu, “Müzarekereler Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve İsrail ile Lübnan arasında barışçıl ilişkiler kurulması üzerine odaklanacak” dedi.

ABD basınından Axios’un haberine göre iki ülke arasındaki doğrudan müzakerelerin önümüzdeki hafta Washington’da başlaması bekleniyor.

ATEŞKES KRİTİK EŞİKTEN DÖNDÜ

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılacak görüşmelere İran heyetinin katılacağını duyurdu.

Aynı yetkili, İsrail’in Lübnan saldırılarının ABD tarafından durdurulması gerektiğini belirterek, bölgedeki kalıcı barışın Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini söyledi.

İran’ın 8 Nisan gecesi ateşkes ihlaline karşılık vermeye hazırlandığını ancak Pakistan’ın devreye girerek krizi önlediğini ifade etti.

Öte yandan İranlı bir kaynak, ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’ndan günlük en fazla 15 geminin geçişine izin verileceğini aktardı.

NATO CEPHESİNDE GERİLİM

Reuters’a konuşan diplomatlara göre NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliği için müttefiklerden somut taahhütler beklediğini iletti.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz de Trump ile görüşerek İran’la müzakerelerin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

NATO Sözcüsü ise ABD’nin bölgede seyrüsefer özgürlüğü için somut adımlar beklediğini açıkladı.

Rutte de yaptığı açıklamada NATO’nun tek taraflı bir ittifak olmadığını belirterek, bazı müttefiklerin ABD’ye destek konusunda yavaş kaldığını söyledi. “Şu anda neredeyse istisnasız tüm müttefikler ABD'nin isteklerini yapıyor” dedi.

Rutte ayrıca İran’ın nükleer silaha sahip olmamasının küresel güvenlik açısından olumlu olduğunu ifade etti.

İSPANYA’DAN İSRAİL’E TEPKİ

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, İsrail’i Lübnan’a yönelik saldırıları nedeniyle uluslararası hukuku ihlal etmekle suçladı.

Albares, “İsrail'in ateşkesi hiçe sayarak ve uluslararası hukuku ihlal ederek Lübnan'a yüzlerce bomba attığını gördük” dedi.

İspanya’nın, bölgede barışa katkı sağlamak amacıyla Tahran’daki büyükelçiliğini yeniden açacağı da açıklandı.

MÜZAKERELER YARIN BAŞLAYACAK

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı saldırıların ardından gözler, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılacak kritik müzakerelere çevrildi. Cumartesi günü başlaması beklenen görüşmeler, bölgesel savaşın sona erdirilmesi açısından belirleyici bir eşik olarak görülüyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in girişimleriyle gerçekleşecek görüşmeler öncesinde taraflar arasında iki haftalık geçici bir ateşkes sağlanmıştı. Ancak İsrail Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürmesi, ateşkesin daha başlamadan ciddi şekilde sarsılmasına yol açtı.

Diplomatik kaynaklara göre müzakereler doğrudan değil, dolaylı şekilde yürütülecek. Taraflar ayrı salonlarda bulunacak, Pakistanlı yetkililer ise mesajları ileterek süreci yönetecek. Görüşmelerin birkaç günle sınırlı kalmayabileceği, hatta haftalarca sürebileceği ifade ediliyor.

ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, İran İslam Cumhuriyeti'ni Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil edecek.

Kaynak: Haberler.com