Müzakere öncesi kriz! ABD’den İran’ın dondurulmuş varlıklar iddiasına yalanlama

ABD ile İran arasında savaş sonrası ilk yüz yüze temas Pakistan'ın başkenti İslamabad'da bugün gerçekleştirilecek. Tarafların farklı taleplerle katılacağı görüşmelerde, nükleer program, Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik gibi başlıklar öne çıkıyor. Görüşmeler başlamadan üst düzey bir İranlı yetkili, ABD'nin dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasına onay verdiğini öne sürdü. Beyaz Saray ise iddiayı yalanladı.

Pakistan'ın başkenti İslamabad'da ABD ile İran arasındaki müzakereler henüz başlamadan ilk kriz patlak verdi. Üst düzey bir İranlı kaynak, ABD’nin Katar ve diğer yabancı bankalarda tutulan İran’a ait varlıkların serbest bırakılması konusunda anlaşmaya vardığını öne sürdü. Ancak ABD’li bir yetkili bu iddiayı kısa sürede yalanladı.

İRAN: CİDDİYET GÖSTERGESİ

İranlı kaynak, Washington’ın bu adımını İslamabad’da yapılması planlanan görüşmeler öncesinde “ciddiyet göstergesi” olarak değerlendirdi. Tahran yönetiminin müzakereler kapsamında ABD’ye ilettiği talepler arasında dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasının da yer aldığı belirtildi.

Kaynak, İran’ın bu konuda ABD’den onay aldığını ileri sürerken, söz konusu gelişmenin görüşmelerin seyrini doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekti.

HÜRMÜZ BOĞAZI VURGUSU

İsmini açıklamayan kaynak, varlıkların serbest bırakılmasının Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanmasıyla bağlantılı olduğunu ifade etti. Bu başlığın, müzakerelerde kilit konular arasında yer almasının beklendiği aktarıldı.

BEYAZ SARAY'DAN YALANLAMA

İran'ın açıklaması sonrası Beyaz Saray, ABD’nin İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmayı kabul ettiği yönündeki haberleri yalanladı. ABD’li bir yetkili, İran ile görüşmelerin henüz başlamadığını ve bu nedenle herhangi bir anlaşmanın ne müzakere edildiğini ne de sonuçlandırıldığını açıkladı.

6 MİLYAR DOLAR İDDİASI

İranlı ikinci bir kaynak ise ABD’nin Katar’da tutulan 6 milyar dolarlık İran fonunu serbest bırakmayı kabul ettiğini öne sürdü. Ancak söz konusu iddiaya ilişkin Katar Dışişleri Bakanlığı’ndan henüz resmi bir açıklama gelmedi.

FONLARIN GEÇMİŞİ: YAPTIRIMDAN ESİR TAKASINA

Söz konusu 6 milyar dolarlık fon, İran’ın Güney Kore’ye yaptığı petrol satışlarından elde edilen gelirden oluşuyor. Bu varlıklar, ABD’nin 2018 yılında İran’a yönelik yaptırımları yeniden devreye almasının ardından Güney Kore bankalarında dondurulmuştu.

2023 yılında ABD ile İran arasında Katar’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen esir takası kapsamında fonların serbest bırakılması planlanmış, ancak Hamas’ın 7 Ekim saldırıları sonrası ABD yönetimi bu süreci yeniden askıya almıştı.

ABD tarafı o dönemde, fonların yalnızca insani amaçlarla kullanılabileceğini ve sıkı denetim altında tutulacağını açıklamıştı.