ABD ve İran mutabakat zaptını dijital olarak imzaladı

ABD ve İran 107 günlük savaşı bitiren adımı resmen attı. İki ülkenin mutabakat zaptını dün dijital ortamda imzaladığı açıklandı. İmzaları ABD Başkanı Donald Trump, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Muhammed Kalibaf'ın attığı belirtildi. Trump yaptığı açıklamada, "İran ile anlaşma yapmayı başardık. Cuma günü Hürmüz Boğazı tamamen açılacak. İran'ın yapması gerekenler var sonra yaptırımlar hafifler." dedi.

ABD'li yetkili, İran'la mutabakat zaptının Trump ve Vance tarafından imzalandığını, İran tarafında da Meclis Başkanı Kalibaf'ın imzayı attığını belirtti.

İMZALAR DİJİTAL ORTAMDA ATILDI

ABD ve İran, aralarındaki savaşı resmen bitirecek tarihi adımı attı. İki ülke arasında varılan mutabakat zaptının dün dijital ortamda resmen imzalandığı açıklandı.

Söz konusu mutabakat zaptına imzaları ABD Başkanı Donald Trump, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Muhammed Kalibaf'ın attığı belirtildi. Atılan bu resmi imzalarla birlikte iki ülke arasındaki savaşın bitirilmesi yönünde en kritik aşama geçilmiş oldu.

TRUMP'TAN İLK AÇIKLAMA

Trump, imzaların atılmasının ardından yaptığı ilk açıklamada şunları söyledi: "Cuma günü Hürmüz tamamen açılacak. İran ile çok iyi anlaşıyoruz. Anlaşma yapmayı başardık. Ortadoğu'da çok güzel şeyler olacak. Petrol düşüyor, borsa yükseliyor. İran nükleer silah sahibi olmayacak. İran'ın yapması gerekenler var, sonra yaptırımlar hafifler."

GÖZLER 19 HAZİRAN CUMA GÜNÜNDE

Öte yandan Uzun süredir devam eden müzakereler ve bölgesel gerilimlerin ardından, iki ülke arasında sağlanacak olası bir anlaşmanın detayları için nefesler tutuldu. Uluslararası kamuoyunda tüm dikkatler 19 Haziran Cuma günü atılacak somut adımlara odaklanmışken, piyasalardaki tedirgin bekleyiş de yerini temkinli bir iyimserliğe bırakıyor.

TRUMP: GEMİLER GÜVENLİ GÜNEY KORİDORUNU KULLANIYOR

Kritik cuma günü öncesinde sürece ilişkin en net mesajlardan biri ise bizzat ABD Başkanı Donald Trump'tan geldi. Küresel enerji tedarik hatlarının güvenliğine vurgu yapan Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin sorunsuz bir şekilde ilerlediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Gemiler, çoğu petrol yüklü olarak, Hürmüz Boğazı'ndan hareket etmeye başladı. Gemiler tamamen güvenli, emniyetli ve tertemiz olan Güney Otoyolu'ndan geçiyorlar"

Trump ayrıca, bölgede deniz ulaşımı için başka seyahat güzergahlarının da bulunduğunu belirtti ancak bu rotalara ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

ABD BAŞKAN YARDIMCISI VANCE: ANLAŞMA METNİNİ HAFTA İÇİNDE AÇIKLAMAYI UMUYORUZ

Anlaşmaya ülkesini temsilen imza atacak olan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise, “Anlaşma metnini hafta içinde açıklamayı umuyoruz." diye konuştu.

Amerikan CNBC televizyonuna açıklamalarda bulunan Vance, cuma günü İsviçre'de gerçekleştirilmesi planlanan imza törenine İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katılmasını beklediklerini söyledi.

“İRANLILARIN HANGİ KONULARDA TAVİZ VERECEĞİNİ GÖRECEĞİZ”

“Hürmüz Boğazı'nın uzun vadede ücretsiz olarak açılmasını bekliyoruz.” diyen Vance, "Tahran'ın hangi konularda taviz vereceğini göreceğiz." ifadesini kullandı.

"İSRAİL'DE ANLAŞMADAN MEMNUN OLANLAR DA VAR"

Hala çözüm bekleyen çok konu olduğunu belirten ABD Başkan Yardımcısı Vance, “İsrail'de anlaşmadan memnun olanlar da var. İsrail'in yeni Ortadoğu masasında bir koltuğu olacak.” diye konuştu.

İRAN: LÜBNAN'DA ATEŞKES MUTABAKATIN AYRILMAZ BİR PARÇASI

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi, "Lübnan'daki savaşı sona erdirmek, ABD ile yapılan mutabakatın ayrılmaz bir parçasıdır" dedi.

İŞTE MADDE MADDE 14 MADDELİK TASLAK ANLAŞMA

1- Lübnan dahil tüm cephelerde kalıcı ve derhal düşmanlıkların sona erdirilmesi.

2- ABD'nin İran'ın iç işlerine karışmama ve İran İslam Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygı gösterme taahhüdü.

3- Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması.

4- ABD'nin İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekme taahhüdü.

5- İran'ın düzenlemeleriyle Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması.

6- Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın mali kaynaklarına tam erişim sağlaması.

7- ABD ve müttefikleri tarafından en az 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma planlarının sunulması.

8- Nükleer konulara dayalı nihai anlaşmaya varılması ve ABD'nin birincil, ikincil yaptırımlarıyla BM Güvenlik Konseyi ve UAEA kaynaklı kısıtlamaların kaldırılması amacıyla 60 günlük müzakereler yürütülmesi.

9- İran'ın NPT kapsamında nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemesi.

10- Müzakere süreci boyunca ABD'nin bölgedeki güçlerini artırmaması ve yeni yaptırımlar uygulamaması.

11- Müzakerelerin son 60 günlük döneminde dondurulmuş İran fonlarından 24 milyar doların serbest bırakılması ve bu miktarın yarısının müzakereler başlamadan önce İran'a verilmesi.

12- Anlaşmanın uygulanması için bir izleme mekanizması kurulması.

13- Nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması.

14- Nihai müzakerelerin yalnızca zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti, zenginleştirme faaliyetleri, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanması konularını kapsaması; İran'ın füze programı ile bölgedeki müttefik gruplara desteğinin müzakere gündeminden çıkarılması.