ABD, İran, Katar ve Pakistan arasındaki 4’lü zirve başladı

ABD, İran, Katar ve Pakistan heyetleri İsviçre'nin Bürgenstock kentinde kritik görüşmelere başladı. Görüşmede Lübnan'daki ateşkes, Hürmüz Boğazı'nın durumu, İran'ın yurt dışında dondurulan varlıkları ve yaptırımların kaldırılması gibi başlıkların ele alındığı öğrenildi. İran, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarının sürmesi halinde anlaşmanın uygulanamayacağı uyarısında bulunurken, görüşmelerin gece saatlerine kadar devam etmesi bekleniyor.

ABD, İran, Katar ve Pakistan heyetleri İsviçre'nin Bürgenstock kentinde bir araya geldi. Aylar süren çatışmaların ardından varılan kırılgan ateşkes anlaşmasının geleceğini belirleyebilecek görüşmelerde bölgesel güvenlik, enerji ve ekonomik yaptırımlar ele alınıyor.

ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance liderlik ederken, İran tarafında Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf yer alıyor. Görüşmelere arabulucu sıfatıyla Katar ve Pakistan temsilcileri de katılıyor.

GÜNDEMDE LÜBNAN VE HÜRMÜZ BOĞAZI VAR

Toplantı öncesinde İran yönetimi, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarının sürmesi halinde ABD ile yapılan anlaşmanın uygulanamayacağını duyurdu. İranlı yetkililer, ateşkes ihlallerini görüşmelerin en önemli gündem maddelerinden biri olarak masaya taşıyacaklarını açıkladı.

Washington ise görüşmelerin başlangıçta Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, İran petrolüne yönelik yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması üzerine planlandığını belirtti. Ancak Lübnan'da yeniden yükselen gerilim nedeniyle ateşkes konusu da öncelikli başlıklar arasına alındı.

JD Vance, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada, "Nükleer konuda ve Lübnan'daki ateşkes konusunda ilerleme sağlamayı umuyoruz. Şu anda odaklandığımız iki temel konu bunlar" dedi.

İRAN'DAN HÜRMÜZ BOĞAZI HAMLESİ

Görüşmeler öncesinde Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutma kararı alması dikkat çekti. İran, ABD'nin İsrail üzerinde yeterli baskı kuramadığını ve Lübnan'daki çatışmaların devam ettiğini savunarak boğazın yeniden açılmasını erteledi.

Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması küresel enerji piyasalarında endişeleri artırırken, ABD Başkanı Donald Trump daha önce boğazın açılmaması halinde küresel ekonominin ciddi risklerle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

TAHRAN'DA MÜZAKERE TARTIŞMASI

İsviçre'deki görüşmeler sürerken İran'da da müzakereler konusunda sert tartışmalar yaşanıyor. Muhafazakâr çevreler, ABD'nin verdiği sözleri tutmadığını savunarak görüşmelere tepki gösterirken, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan anlaşmanın İran lehine sonuçlar doğuracağını savunuyor.

Pezeşkiyan, ABD'nin temel talebinin İran'ın nükleer silah edinmemesi olduğunu belirterek, "Biz zaten nükleer silah istemediğimizi defalarca söyledik. ABD bunu yazılı hale getirmemizi istedi ve biz de imzaladık" ifadelerini kullandı.

GÖRÜŞMELERİN GECEYE KADAR SÜRMESİ BEKLENİYOR

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sabah saatlerinde arabulucu ülkelerle ayrı temaslar gerçekleştirileceğini, öğleden sonra ise ABD, İran, Katar ve Pakistan'ın katılımıyla dörtlü oturum düzenleneceğini açıkladı.

İran heyeti, görüşmelerin gece saatlerine kadar devam etmesini planladıklarını ve şu aşamada ek bir müzakere günü öngörülmediğini bildirdi.