Isparta’daki 113 yıllık gizem çözüldü: ‘Küçük Tapınak’ın Tanrıça Hekate’ye ait olduğu anlaşıldı

Isparta'nın Yalvaç ilçesindeki Men Kutsal Alanı'nda 113 yıl önce ortaya çıkarılan ve yıllarca Demeter'e ait olduğu düşünülen tapınağın, yapılan son araştırmalarla Tanrıça Hekate'ye ait olduğu belirlendi. Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, yapının Anadolu'da bilinen ikinci Hekate Tapınağı olduğunu belirterek keşfin bölgenin tarihi ve turistik önemini artıracağını söyledi.

Isparta'nın Yalvaç ilçesinde, 1600 rakımlı Gemen Dağı zirvesinde bulunan Men Kutsal Alanı'nda dikkat çeken bir keşfe imza atıldı.

1912-1913 yıllarında yapılan kazılarda ortaya çıkarılan ve uzun süre "Küçük Tapınak" olarak adlandırılan yapının, yıllarca sanıldığı gibi Tanrıça Demeter'e değil, Tanrıça Hekate'ye ait olduğu anlaşıldı.

"HEKATE'YE AİT OLDUĞUNU BELGELEDİK"

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, bölgede yürütülen çalışmalar ve elde edilen buluntularla tapınağın gizeminin çözüldüğünü söyledi.

Özhanlı, "Bu seneki en büyük keşfimiz burada bulunan küçük bir tapınak var. Burası 1912-13'te kazılmış ama 'Demeter Tapınağı' olarak tanımlanmış. Ancak bizim burada yapmış olduğumuz çalışmalarda Anadolu'nun yerel tanrıçası olan Hekate'ye ait bir tapınak olduğunu belgeledik" dedi.

Kazılarda Tanrıça Hekate'ye ait figürinler ve kabartmaların ele geçtiğini belirten Özhanlı, Men ile bağlantılı bulguların da yapının Hekate Tapınağı olduğunu kanıtladığını ifade etti.

"ÖLÜMÜ VE ÖBÜR DÜNYAYI TEMSİL EDİYOR"

Prof. Dr. Özhanlı, Hekate'nin Anadolu Karya kökenli bir tanrıça olduğunu belirterek, mitolojide yere, göğe ve denize hâkim; üç bedenli ve üç başlı olarak betimlendiğini söyledi.

Hekate'nin başlığında hilal betimlemesi bulunduğunu aktaran Özhanlı, "Men ile bağlantılı olarak hem ayı hem de ayın karanlık yüzünü temsil ediyor. Yani ölümü ve öbür dünyayı temsil ediyor. O bakımdan oldukça önemli" ifadelerini kullandı.

KÖPEK MEZARLARI DA BULGULARI DESTEKLEDİ

Özhanlı, Pisidia Antiocheia Antik Kenti'nde daha önce bulunan iki kurban edilmiş köpek mezarının da Hekate kültüyle bağlantılı olduğunu belirtti.

Hekate'nin yer altı dünyasıyla ilişkilendirilen Kerberos'a hükmeden bir tanrıça olarak bilindiğini söyleyen Özhanlı, köpeğin tanrıçanın kutsal hayvanı olduğunu ve Antiocheia'da bulunan köpek mezarlarının bu kültü arkeolojik olarak desteklediğini kaydetti.

TAPINAK YENİDEN AYAĞA KALDIRILACAK

Tapınağın ön alanı, arka alanı ve orta bölümünün bulunduğunu anlatan Özhanlı, antik dönemde tapınağa halkın değil yalnızca rahibin girebildiğini söyledi.

Naos bölümünde tanrıça heykelinin durduğu sekizgen altlığın orijinal yerinde korunduğunu belirten Özhanlı, yapının Hristiyanlaştırma sürecinde tahrip edildiğini ancak eldeki malzemelerle yeniden ayağa kaldırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

ANADOLU'DAKİ İKİNCİ HEKATE TAPINAĞI

Prof. Dr. Özhanlı, Anadolu'da bilinen Hekate Tapınağı'nın Muğla Yatağan'daki Lagina Antik Kenti'nde bulunduğunu hatırlatarak, Yalvaç'taki yapının ikinci Hekate Tapınağı olarak belgelendiğini söyledi. Özhanlı, bu keşfin hem Antiocheia hem de Yalvaç turizmine önemli katkı sağlayacağını belirtti.

Kaynak: DHA