Fransa’da 15 yaş altına sosyal medya yasaklandı

Fransa, çocukların dijital dünyadaki güvenliğini sağlamaya yönelik tarihi bir adımla 15 yaş altındakilere sosyal medya kullanımını yasaklayan ilk Avrupa Birliği ülkesi oldu. Ulusal Meclis ve Senato'dan geçen yasa tasarısının, Anayasa Konseyi sürecinin ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Fransa Parlamentosu'nda kabul edilen yasa tasarısı; Senato'da 2'ye karşı 243 oyla, Ulusal Meclis'te ise 81'e karşı 279 oyla onaylandı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un desteklediği düzenleme ile ülkede "dijital reşitlik yaşı" 15 olarak belirlendi. Macron, konuya ilişkin değerlendirmesinde çocukların sosyal medyada yalnız bırakıldığını belirterek, "Sizi bu ormanda yalnız bıraktık ve bu dikkatinizi çaldı. 15 yaşından önce artık sosyal medya yok" ifadelerini kullandı.

YASAK 1 EYLÜL 2026'DA BAŞLIYOR

Hükümet, yasanın yeni eğitim-öğretim yılına yetişmesini hedefliyor. Planlanan uygulama takvimi ise şu şekilde işleyecek:

Yeni Hesaplar: 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren 15 yaşından küçüklerin yeni sosyal medya hesabı açması yasaklanacak.

Mevcut Hesaplar: Halihazırda hesabı bulunan kullanıcılar için platformlara 4 aylık bir geçiş süresi tanınacak. 1 Ocak 2027 itibarıyla mevcut hesaplar da yaş doğrulama sürecinden geçirilecek ve 15 yaş altı kullanıcıların hesapları kapatılacak.

HANGİ PLATFORMLAR YASAK KAPSAMINDA?

Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi kullanıcılar arası etkileşim, yorum, takip ve topluluk oluşturma imkanı sunan platformlar yasanın doğrudan hedefinde yer alıyor.

YouTube ve WhatsApp: Video izleme veya doğrudan mesajlaşma işlevleri yasağın dışında kalacak; ancak bu platformların sosyal ağ niteliği taşıyan yorum ve paylaşım özellikleri düzenleme kapsamında değerlendirilebilecek.

Muaf Tutulanlar: Çevrimiçi ansiklopediler, eğitim içerikli siteler ve açık kaynaklı yazılım paylaşım platformları yasaktan muaf tutuldu.

YAŞ DOĞRULAMA SORUMLULUĞU PLATFORMLARDA OLACAK

Dijital İşlerden Sorumlu Bakan Anne Le Henanff, yaş doğrulama sorumluluğunun tamamen sosyal medya şirketlerinde olacağını belirtti. Fransa, kişisel verilerin korunması adına üçüncü taraf güvenilir doğrulama sistemleri (Docaposte veya France Identité gibi) kullanmayı hedefliyor. Bu sistemlerde platforma kullanıcı bilgisi gitmeyecek, yalnızca kullanıcının 15 yaşından büyük olup olmadığına dair "Evet" veya "Hayır" şeklinde ikili yanıt iletilecek.

LİSELERDE DE CEP TELEFONU YASAKLANIYOR

İlkokul ve ortaokullarda halihazırda uygulanan cep telefonu yasağı, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren liseleri de kapsayacak şekilde genişletilecek. Böylece lise öğrencilerinin okul bünyesinde cep telefonu kullanımı engellenerek derslere olan odaklanmalarının artırılması amaçlanıyor.

UYGULANABİLİRLİK VE KİŞİSEL VERİ TARTIŞMALARI

Yasa her ne kadar çocukların ruh sağlığı ve siber zorbalıktan korunması amacıyla çıkarılsa da muhalefetten sert tepkiler geldi. Eleştiriler; kullanıcıların VPN kullanarak yasağı delebileceği, sistemin tüm vatandaşlar için bir kimlik doğrulama zorunluluğuna dönüşebileceği ve teknik altyapının henüz tam olarak netleşmediği noktalarında yoğunlaşıyor.

Tüm tartışmalara rağmen Fransa’nın attığı bu adım, benzer düzenlemeleri gündemine alan Avrupa Birliği genelinde teknik ve hukuki bir test niteliği taşıyor.

Kaynak: İHA