Suriye’de ilkler peş peşe geliyor: Kürtçe, seçmeli ders olacak

Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı tarafından yayımlanan uygulama talimatları kapsamında Kürtçe seçmeli ders olarak müfredata dahil edildi. Seçilmesi halinde tüm sınıf seviyelerinde haftada iki ders saati Kürtçe eğitim verilecek.

Suriye'deki okullarda, 2026-2027 eğitim öğretim yılından itibaren Kürtçe ilk kez okullarda seçmeli ders olarak verilecek. 

Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı tarafından yayımlanan uygulama talimatları kapsamında Kürtçe seçmeli ders olarak müfredata dahil edildi. Seçilmesi halinde tüm sınıf seviyelerinde haftada iki ders saati Kürtçe eğitim verilecek.

"ULUSAL" DİL OLARAK TANIMLANDI

Kürtçe dersinden alınan not öğrencinin genel başarı puanına yansıtılacak ancak öğrencinin sınıf geçme veya kalma durumunu etkilemeyecek.

Kürtçenin Suriye eğitim sistemine dahil edilmesi, Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara tarafından 16 Ocak'ta yayımlanan 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne dayanıyor. Kararnamenin birinci maddesinde, Suriyeli Kürt vatandaşların Suriye halkının asli ve temel bir parçası olduğu belirtilirken, Kürtlerin kültürel ve dilsel kimliğinin çok kültürlü ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir unsuru olduğu ifade edildi.

Kararnamenin üçüncü maddesinde ise Kürtçe, "ulusal dil" olarak tanımlandı ve Kürt nüfusunun kayda değer oranda bulunduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda seçmeli ders veya kültürel-eğitsel faaliyet kapsamında okutulmasına izin verildi.

MÜFREDAT İÇİN ALTI AYLIK ÇALIŞMA

Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, 26 Ocak'ta kararnamenin uygulanmasına ilişkin talimatları yayımladı. Talimatlar doğrultusunda Suriye Ulusal Eğitim Müfredatı Geliştirme Merkezi, Kürtçe ders müfredatını tüm eğitim kademeleri için altı ay içinde hazırlamakla görevlendirildi. Müfredatın hazırlık, onay ve basım süreçlerinin 2026-2027 eğitim öğretim yılı başlamadan tamamlanması planlanırken, 29 Ocak'ta farklı illerden dil ve eğitim uzmanlarının yer aldığı komisyonlar Kürtçe müfredatının hazırlanması çalışmalarına başladı.

Suriye Ulusal Eğitim Müfredatı Geliştirme Merkezi, 5 Mart'ta da Kürtçe müfredatının hazırlanmasında görev almak isteyen eğitimcilere başvuru çağrısı yaptı. Başvurularda üniversite diploması, pedagojik formasyon, Kürtçeyi okuma-yazma ve dil bilgisi düzeyinde bilme ile müfredat hazırlama deneyimi şartları arandı.

KÜRTÇE ÖĞRETMENLERİ İSTİHDAM EDİLECEK

Suriye'deki Eğitim ve Rehberlik Müdürlükleri, ihtiyaç duyulan Kürtçe öğretmeni kadrolarının teminiyle görevlendirildi. Öğretmen adaylarının yazılı ve sözlü sınavlardan geçirilmesinin ardından eğitim programlarına alınması planlandı. Eğitim ve Öğretim Bakanlığı da 17 Ağustos'ta ihtiyaç doğrultusunda kadrolu veya sözleşmeli Kürtçe öğretmenleri istihdam etmeyi planladığını açıkladı.

KÜRT NÜFUSUNUN YOĞUN OLDUĞU BÖLGELERDE OKUTULACAK

Kararnameye göre Kürtçe, Kürt nüfusunun kayda değer oranda bulunduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda okutulacak. Eğitim ve Öğretim Bakanı Muhammed Abdurrahman Türko, 13 sayılı kararnamenin Suriye'de Kürt meselesine yaklaşım açısından tarihi bir dönüşüm niteliğinde olduğunu belirterek, uygulamanın Doğu Suriye dahil ülkenin farklı bölgelerini kapsayacağını söyledi.

Türko, müfredat hazırlıkları ve öğretmen temini çalışmalarının başladığını ifade ederek, okulların ayrımcılığın değil, ulusal aidiyetin güçlendirildiği alanlar olması gerektiğini vurguladı.

KÜRTÇE, YILLAR SONRA EĞİTİM SİSTEMİNE GİRİYOR

Suriye'de Kürtler, 1962'de Haseke'de gerçekleştirilen nüfus sayımının ardından binlerce kişinin vatandaşlıktan mahrum bırakılması ve temel haklara yönelik kısıtlamalar nedeniyle uzun yıllar ayrımcı uygulamalarla karşı karşıya kaldı. 1963'te Baas Partisi'nin iktidara gelmesi ve Hafız El-Esad'ın 1970'te yönetimi ele geçirmesinin ardından Kürtlerin hukuki, kültürel ve dilsel haklarına yönelik kısıtlamaların daha da derinleştiği belirtildi.

Suriye'de 2011'de başlayan iç savaş sonrasında yaşanan siyasi gelişmelerin ardından ise yeni yönetim tarafından eşit vatandaşlık ilkesinin güçlendirilmesi ve Suriyeli Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarının güvence altına alınmasına yönelik adımlar atılmaya başlandı. Bu süreç, SDG'nin Suriye devlet kurumlarına entegrasyonunu öngören 10 Mart 2025 ve 29 Ocak 2026 tarihli anlaşmalarla da desteklendi.

Kaynak: ANKA