Orta Doğu'da tırmanan ABD/İsrail-İran savaşı, küresel emtia piyasalarında arz krizini tetikledi. Dünyanın en önemli lojistik hatlarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın kapanma noktasına gelmesi ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki üretim tesislerinin zarar görmesiyle, alüminyumun ton başına fiyatı Londra Metal Borsasında 3 bin 734 dolara kadar fırlayarak Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının başlamasından bu yana petrol fiyatlarında görülen sert yükselişler, enflasyonist baskıların artacağına yönelik endişeleri tetiklerken emtia piyasasında sert dalgalanmalar devam ediyor.
ABD ve İran arasındaki müzakerelere ilişkin belirsizliklerin devam etmesi ve bölgede çatışmaların devam etmesiyle alüminyum en çok etkilenen ürünlerden biri olarak öne çıkıyor.
ARZA İLİŞKİN ENDİŞELER DEĞERİNİ ARTIRDI
Hürmüz Boğazı'nın kapanması ile Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin toplam 6,2 milyon ton civarındaki yıllık alüminyum üretimi ve ihracatı risk altında. Bu üç ülkenin Hürmüz "Boğazı üzerinden alüminyum ihracatı yüzde 80’lik orana sahip.
ABD/İsrail-İran Savaşı başladıktan sonra Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Emirates Global Aluminium'a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin, İran'ın füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) Halife Ekonomik Bölgesi'ne düzenlediği saldırılarda zarar görmesi de arza ilişkin endişelerin kayda değer bir şekilde artmasına neden olmuştu.
Savaş başlamadan önce de küresel alüminyum piyasasında arz sıkıntıları varken savaş sonrası arz sıkıntıları daha da şiddetlendi. Bu durum, Hürmüz Boğazı'nın global ham madde piyasaları açısından petrol ve doğal gaz dışında da oldukça kritik olduğunun net göstergesi oldu. Boğazdan bundan sonra tanker ve gemilerin geçişine ilişkin gelişmelerin alüminyum fiyatları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
Alüminyum, otomobil, uçak ve inşaat malzemeleri üretiminde kullanılıyor. Öte yandan Çin'in devam eden talebi alüminyum piyasasında hareketlenmelere neden oluyor.
4 YILIN EN YÜKSEK SEVİYESİNİ GÖRDÜ
Bu gelişmelerle alüminyumun ton başına fiyatı, Londra Metal Borsasında ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı risklerin tekrar arz endişelerine neden olmasıyla 3 bin 734 dolara çıkarak Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyesini görürken daha sonra 3 bin 716 dolar seviyesinde dengelendi.
Alüminyum fiyatları savaş başladığından bu yana yüzde 18'in üzerinde arttı.
ÇİN'İN ALÜMİNYUM ÜRETİMİNE ÜST SINIR GETİRMESİ FİYAT HAREKETLERİNDE ETKİLİ OLDU
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Alüminyum fiyatlarındaki yükselişin en önemli nedenlerinden bir tanesi savaşla birlikte alüminyum arzının olumsuz etkilenmesi" dedi.
Orta Doğu ve Körfez bölgesinin küresel alüminyum üretiminin yüzde 8-9'unu gerçekleştirdiğini belirten Ergezen, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle alüminyum arzının olumsuz etkilendiğini ifade etti.
Ergezen, talep güçlü olunca arz da azalınca alüminyumda yukarı yönlü fiyatlamaların desteklendiğini söyledi.
“SAVAŞ DEVAM ETTİĞİ SÜRECE BU GÜÇLÜ FİYAT TRENDİNİN DEVAM EDECEK”
Savaş devam ettiği sürece bu güçlü fiyat trendinin devam edeceği öngörüsünde bulunan Ergezen, bununla beraber son dönemde veri merkezleri, yapay zeka altyapısı, yenilenebilir enerji tarafı ve elektrikli araçların alüminyum talebini desteklediğini vurguladı.
Ergezen, şu ifadeleri kullandı: "Bütün bunların ötesinde elektrik maliyetleri de alüminyum fiyatlarını etkiliyor. Alüminyum üretiminde maliyetin yüzde 30'u, yüzde 40'ı, elektrik maliyetinden kaynaklanmaktadır. Bu enerji maliyetinde son dönemde yaşanan artış alüminyum maliyetlerinde artışa yol açıyor. Bu da fiyatlamaları yukarı çeken diğer bir unsur. Dünyada en fazla alüminyum üreten ülke Çin. Çin alüminyum üretimine üst sınır getirmiş durumda. Bu üst sınırdan dolayı talep artığı zaman arz bunu desteklemiyor."
Kaynak: AA
News
