ABD ile İran arasındaki müzakereler tam bir yılan hikayesine döndü. Trump'ın, "İran ile mükemmel bir anlaşma yaptık, pazar günü imzalar atılacak" iddiasını yalanlayan Tahran yeni açıklamasında bambaşka konuştu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "Mutabakat zaptı hiç bu kadar yakın olmamıştı." dedi. Arakçi'nin sözlerinin Trump'ın, "İran aklını başına toplasın" tehdidinden sonra gelmesi dikkat çekti.
ABD ile İran arasındaki diplomatik ilişkiler, karşılıklı gelen çelişkili açıklamalarla hareketli bir sürece girdi. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile mükemmel bir anlaşmaya vardıklarını ve pazar günü imzaların atılacağını iddia etti. Trump, bu iddiasının hemen ardından İran'a yönelik sert bir dille "aklını başına toplasın" tehdidinde bulundu.
İRAN: UYGUN ZAMANDA HER ŞEYİ AÇIKLAYACAĞIZ
Tahran yönetimi ise Trump'ın pazar gününü işaret eden imza iddiasını kesin bir dille yalanladı. Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, gerilime rağmen kapıyı tamamen kapatmayarak, "Mutabakat zaptı hiç bu kadar yakın olmamıştı. Son onaya kadar medya içeriği hakkındaki spekülasyonlardan herkes kaçınılmalı. Uygun zamanda her şeyi açıklayacağız." açıklamasını yaptı. Bu durum, iki ülke arasında perde arkasında ciddi bir pazarlık sürecinin devam ettiği şeklinde yorumlandı.
TRUMP: İRAN İLE MÜKEMMEL BİR ANLAŞMA YAPTIK
Öte yandan Trump yaptığı açıklamada, İran ile önemli bir uzlaşmaya vardıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"İran ile mükemmel bir anlaşma yaptık. Önümüzdeki günlerde imzaların atılması mümkün. İran'ın hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmamız var. Bunun nispeten hızlı olmasını umuyoruz ama boğazlar anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak. İmza töreni belki cumartesi ya da pazartesi günü olabilir. Bunun oldukça hızlı ilerleyeceğini düşünüyoruz
ABD Başkanı ayrıca anlaşmanın imzalanmasının ardından Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını savundu.
MÜZAKERELERDE TÜRKİYE DETAYI
Trump, süreçte bölgesel liderlerle temaslarını sürdürdüğünü belirterek Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan liderleriyle görüştüğünü açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de önümüzdeki günlerde görüşeceğini söyleyen Trump, Türkiye'nin süreçteki rolüne dikkat çekti.
GÖZLER CENEVRE VE G7 ZİRVESİNE ÇEVRİLDİ
Bloomberg'in üst düzey kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD ve İran arasında nihai anlaşmadan önce bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşma sağlanabileceği öne sürüldü.
İddiaya göre söz konusu metnin 14 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanması ve ardından diplomatik sürecin ikinci aşamasına geçilmesi planlanıyor. Bazı kaynaklar ise imza için Viyana'nın da seçenekler arasında bulunduğunu belirtti.
İRAN'DAN NET MESAJ: HENÜZ KARAR VERİLMEDİ
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, İranlı müzakere heyetine yakın bir ismin açıklamalarına dayandırdığı bir habere yer verdi.
İran ile ABD arasında pazar günü Cenevre'de bir anlaşmanın imzalanacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı belirtilen haberde, ABD Başkanı Donald Trump ve bazı uluslararası medya kuruluşları tarafından ortaya atılan "anlaşma nihayete ulaştı ve pazar günü Cenevre'de imzalanacak" şeklindeki iddiaların doğru olmadığı kaydedildi.
Haberde ayrıca, İran makamlarının ilgili metin üzerinde incelemelerini sürdürdüğü ve konuyla ilgili henüz karar almadığı vurgulandı.
TRUMP'TAN JET YANIT: İRAN AKLINI BAŞINA TOPLASIN
İran'ın açıklamalarına yanıt veren ABD Başkanı Doland Trump, "İran aklını başına toplasın, İran medyasının sızdırdığı şartların uzlaşılanla ilgisi yok" dedi.
Trump açıklamasında, "İran'ın basına sızdırdığı şartların, yazılı olarak üzerinde anlaşmaya varılan şartlarla hiçbir ilgisi yok. Söyledikleri şeyler, buna bir anlaşma yaptıkları yönündeki zayıf ve acınası açıklamaları da dahil olmak üzere, gerçekle hiçbir şekilde örtüşmüyor. Kendileriyle muhatap olmak son derece onur kırıcı. Onlarla iyi niyet çerçevesinde bir anlaşma yapmak diye bir şey yok. İnanılmaz!
Ayrıca, dün gece Hürmüz Boğazı'ndan ayrılan Hint gemilerine yönelik tamamen püskürtülen insansız hava aracı saldırıları kesinlikle kabul edilemez. Bir an önce kendilerine çeki düzen vermeleri gerekiyor, hem de hemen!"
14 MADDELİK ANLAŞMA MADDELERİ:
İran basınında aktarılan iddialara göre; Washington-Tahran hattında imzalanacak 14 maddelik anlaşmanın maddeleri şu şekilde:
1- Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesi,
2- Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'ın iç işlerine karışmama taahhüdü ve İran İslam Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygısı,
3- Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması,
4- Amerika'nın İran çevresindeki güçlerini çekme taahhüdü,
5- İran'la yapılacak düzenlemelerle Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması,
6- Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın finansal kaynaklarına tam erişiminin sağlanması,
7- Amerika Birleşik Devletleri ve müttefiklerinin İran için en az 300 milyar dolar değerinde yeniden yapılanma planları sunmaları gerekliliği,
8- Nükleer konulara dayalı nihai bir anlaşmaya varılması ve ABD'nin birincil, ikincil yaptırımlarının ve BM Güvenlik Konseyi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının tamamen kaldırılması için 8-60 gün sürecek müzakereler,
9- İran'ın NPT'de nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemek,
10- Müzakereler sırasında Amerika Birleşik Devletleri, bölgedeki askeri gücünü artırmayacağına ve yeni yaptırımlar uygulamayacağına dair taahhütte bulundu,
11- Nihai müzakerelerin 60 günlük süresi içinde İran'ın bloke ettiği 24 milyar dolarlık fon serbest bırakılmalıdır. Bu miktarın yarısı müzakereler başlamadan önce İran'a sağlanmalıdır,
12- Anlaşmanın uygulanmasını izlemek için bir mekanizma kurulması,
13- Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır,
14- Nihai müzakereler, İran'ın dondurulmuş fonlarının yarısının serbest bırakılması, İran'a uygulanan petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılması şartıyla başlayacaktır. Nihai anlaşma yalnızca zenginleştirilmiş maddelerin ve zenginleştirmenin akıbeti, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanma programı üzerine yapılacaktır. İran'ın füze programı ve direniş gruplarına destek konuları kesin olarak gündemden çıkarılmıştır.
Kaynak: Haberler.com
News
