Kamuoyunda uzun süredir beklenen 30 maddelik 12. Yargı Paketi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunuldu. Hukuk sisteminde sil baştan düzenlemeler getiren dev pakette; duruşma aralarına 3 ay sınırı getirilmesinden, miras kalan malların yabancıya gitmesini önleyen "akraba önceliğine", işkence suçlarında ceza ertelemesinin kaldırılmasından e-duruşma esnekliğine kadar vatandaşı doğrudan ilgilendiren onlarca radikal reform yer alıyor.
Kamuoyunda uzun süredir beklenen 30 maddelik 12. Yargı Paketi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunuldu. Yeni yasa düzenleme si ile duruşma aralarına 3 ay sınırı getirilirken, miras kalan malların satışında akrabaya öncelik tanınması ve işkence suçlarında ceza ertelemesinin kaldırılması gibi ezber bozan çok sayıda reform hayata geçiyor.
YARGILAMADA "KAPLUMBAĞA HIZI" DÖNEMİ BİTİYOR
Yeni paket, adliyelerdeki en büyük şikayet konusu olan davaların yıllarca uzaması sorununa neşter vuruyor. Hukuk mahkemelerinde haklı ve zorunlu bir neden gösterilmedikçe, iki duruşma arasındaki süre 3 ayı geçemeyecek. Davaların sürüncemede kalması engellenecek.
Yargıtay, davanın esası (özü) doğru karara bağlanmışsa, sırf yetki veya görev gibi teknik usul hataları yüzünden kararı bozamayacak. Dosyalar mahkemeler arasında mekik dokumayacak.
Vatandaşların günlük hayatını doğrudan ilgilendiren idari davaların hızlıca çözülmesi için heyet zorunluluğu esnetiliyor; dosyalar tek hâkimle süratle karara bağlanacak.
MİRAS KALAN MALA "MİRASCI" KORUMASI
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davalarında aileleri karşı karşıya getiren ve ata yadigarı malların icra yoluyla yabancılara değerinin altında satılmasına yol açan sistem tamamen değişiyor.
Miras kalan ev, arsa veya tarlalar için yapılacak ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Satış, taşınmazın güncel rayiç bedeli üzerinden başlayacak. Böylece aile üyelerine malı öncelikli satın alma hakkı tanınacak.
Eğer mirasçılar malı satın almazsa, taraflara ekstra hiçbir mali yük yüklenmeden ikinci açık artırma herkese açık hale getirilecek.
Vesayet altındaki kısıtlı kişilere ait malların fiziki satışları, kötü niyetli grupların ihaleyi sabote etmesini önlemek amacıyla zorunlu olarak UYAP e-Satış Portalı üzerinden elektronik ortamda yapılacak.
İŞKENCE VE EZİYETTE ERTELEME YOK
Ceza muhakemesinde insan hakları ve hukuki güvenceler bakımından uluslararası standartlarda sert adımlar atılıyor. İşkence ve eziyet suçlarını işleyen sanıklar hakkında artık Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilemeyecek. Bu suçları işleyenlerin cezası ertelenmeyecek, sicilden gizlenemeyecek; cezasızlık algısı tamamen yıkılacak.
KİŞİSEL VERİLERE DİJİTAL KALKAN
Ceza davalarında el konulan bilgisayar verileri ile moleküler genetik inceleme (DNA) sonuçlarının ne kadar süre saklanacağı, nasıl imha edileceği ve vatandaşın "verilerimi silin" talebi yasal güvenceye kavuşuyor.
FİRARİ SANIĞA SAVUNMA HAKKI
Hakkında gıyabında güvenlik tedbiri kararı verilmiş firari bir sanık, mahkemeye bizzat gelip teslim olur ve savunma yapmak istediğini beyan ederse, davanın sil baştan görülmesini (yargılamanın yenilenmesini) isteyebilecek.
TAZMİNATTA FAİZ ADALETSİZLİĞİ BİTİYOR
Kamu kurumlarına karşı dava kazanan vatandaş doğrudan icra takibi yapamayacak. Önce ilgili idareye yazılı başvuru yapılacak, kurum 1 ay içinde ödeme yapmazsa icra süreci başlayacak.
Uygulamada ciddi kafa karışıklığı ve hak kaybı yaratan belirsiz alacak davası tüzükten siliniyor. Bu davanın sağladığı haklar, daha öngörülebilir olan "Kısmi Dava" çatısı altına taşınıyor.
Destekten yoksun kalma ve iş göremezlik davalarında, gelecekteki muhtemel kazançlara geçmişe dönük faiz işletilmesi adaletsizliğine son veriliyor. Kanuni faiz, Merkez Bankası reeskont oranı esas alınarak dinamik hesaplanacak.
KEYFİ BİLİRKİŞİ DÖNEMİ KAPANIYOR, EVRAKLAR DİJİTALLEŞİYOR
Hâkimin kendi hukuki bilgisiyle çözebileceği net konularda, sırf süreci uzatmak adına dosyayı bilirkişiye göndermesinin önüne geçilecek tedbirler alınıyor.
Avukatların özellikle ön inceleme duruşmalarına adliyeye gitmeden, bulundukları yerden dijital katılabilmelerinin önü açılıyor; zaman ve yol masrafları sıfırlanıyor.
Mahkemelerin noterlerden istediği resmi belgeler artık fiziki posta beklenmeden doğrudan dijital kanallarla ve sıfır maliyetle adli makamlara aktarılacak.
HAKİM VE SAVCI YARDIMCILARINA SIKI EĞİTİM
İleride kürsüye çıkacak hakim ve savcı yardımcılarının meslek öncesi akademideki eğitim süreçleri çok daha kapsamlı, nitelikli ve vatandaşın adalet beklentisine cevap verecek şekilde güncelleniyor.
Kaynak: Haberler.com
News
