ABD'nin Hürmüz Boğazı çevresinde İran'a yönelik yeni saldırılar düzenlemesinin ardından İran Devrim Muhafızları, Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri noktalarını füze ve İHA'larla hedef aldığını açıkladı. Tahran, saldırıların ABD'nin İran kıyılarına yönelik operasyonlarına misilleme olduğunu belirtirken, yeni ihlaller yaşanması halinde daha sert karşılık verileceği uyarısında bulundu. Taraflar arasındaki gerilim, 14 Haziran'da imzalanan İslamabad Mutabakatı'nı da tehlikeye soktu.
ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı'nda bir kargo gemisine düzenlenen İHA saldırısı, iki ülkeyi yeniden savaşın eşiğine getirdi. Karşılıklı suçlamaların ardından bölgede gerilim tırmanırken, peş peşe hava ve askeri operasyonlar başladı. Dün iki tarafın gerçekleştirdiği misillemelerin ardından bugün ABD ordusu bir kez daha İran'a yönelik saldırılar düzenledi. ABD operasyonlarının ardından ise İran'dan yeni bir misilleme geldi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), deniz ve hava-uzay kuvvetlerinin ortaklaşa gerçekleştirdiği füze ve İHA operasyonuyla Kuveyt ve Bahreyn'de bulunan ABD askeri noktalarını hedef aldığını açıkladı.
İran medyasında yayımlanan açıklamada, saldırıların ABD'nin İran kıyı bölgelerine yönelik gerçekleştirdiği öne sürülen saldırılara karşılık yapıldığı belirtildi. Açıklamada ayrıca, olası yeni ihlallere "ezici bir karşılık" verileceği uyarısında bulunularak, gemilere yönelik gelecekteki operasyonların daha da yoğunlaştırılacağı ifade edildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI ÇEVRESİNDE PEŞ PEŞE PATLAMALAR
İran devlet televizyonu, ülkenin güneyindeki Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinin Tahiruyi köyünden patlama sesleri duyulduğunu aktardı. Askeri bir kaynağa dayandırılan bilgiye göre, duyulan patlama sesleri köydeki bir iletişim kulesine saldırıdan kaynaklandı. Ayrıca Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası'nın Mesen köyünün de ABD ordusu tarafından düzenlenen saldırıda hedef alındığı bildirildi.
"ATEŞKES ANLAŞMASINA UYMA FIRSATI TANINDI ANCAK İRAN BU YOLU SEÇMEDİ"
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da İran devlet televizyonunu doğruladı ve İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki "ticari taşımacılığa yönelik saldırıları" gerekçesiyle, ülkedeki bazı hedeflere saldırılar düzenlediğini duyurdu. Komutanlığın açıklamasında, "CENTCOM güçleri Başkomutan'ın (ABD Başkanı Donald Trump) talimatı doğrultusunda 27 Haziran'da İran'daki çeşitli hedeflere ilave saldırılar düzenledi" ifadeleri kullanıldı.
İran'ın dün ticari bir gemiye yaptığı saldırılarının ardından ABD'nin karşılık verdiği hatırlatılan açıklamada, İran'a "ateşkes anlaşmasına uyma fırsatı tanındığı" ancak İran'ın bu sabah petrol taşıyan Panama bandıralı bir gemiye düzenlediği yeni bir İHA saldırısı ile "bu yolu seçmediği" kaydedildi. Açıklamanın devamında, "CENTCOM güçleri, İran'ın ticari deniz taşımacılığına yönelik süregelen saldırganlığına doğrudan bir yanıt olarak bugün saldırılar gerçekleştirdi. ABD askeri uçakları İran'ın askeri gözetleme altyapısını, iletişim sistemlerini, hava savunma mevzilerini, İHA depolama tesislerini ve mayın döşeme kabiliyetlerini hedef aldı" ifadeleri kullanıldı.
Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişlerinin devam ettiğinin belirtildiği açıklamada, ABD güçlerinin "teyakkuz halinde, caydırıcı gücü yüksek ve her an harekata hazır durumda" olduğu vurgulandı.
SÜRECİ TETİKLEYEN İLK OLAY: KARGO GEMİSİNE SALDIRI
Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin başlangıç noktası İngiltere Deniz Ticaret Örgütü'nün (UKMTO) acil koduyla geçtiği bir olay olmuştu. UKMTO, Umman açıklarında seyir halindeki bir ticari kargo gemisinin kaynağı belirlenemeyen bir mermi/İHA ile vurulduğunu duyurmuştu. Köprü kısmında hasar oluşan gemideki mürettebatın yara almadığı ve çevre kirliliği yaşanmadığı bildirilmişti.
TRUMP'TAN "APTALCA İHLAL" ÇIKIŞI VE ABD HAREKATI
Krizin fitilini ateşleyen gemi saldırısının ardından ABD Başkanı Donald Trump sert bir açıklama yapmıştı. Saldırının arkasında İran'ın olduğunu öne süren Trump, bu eylemi ABD ile İran arasındaki ateşkes anlaşmasının "aptalca bir ihlali" olarak tanımlamıştı. Kargo gemisine toplam dört İHA ile saldırıldığını, bunlardan üçünün ABD güçlerince düşürüldüğünü ancak birinin gemiye isabet ederek hasar verdiğini belirten Trump, misilleme sinyali vererek "Yakında öğreneceksiniz" ifadelerini kullanmıştı.
Bu açıklamadan kısa bir süre sonra ABD ordusu dün gece saatlerinde harekete geçmişti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD savaş uçaklarının Hürmüz Boğazı çevresinde operasyon düzenleyerek İran'a ait füze ve İHA depolama alanları ile kıyı radar tesislerini vurduğunu duyurmuştu. CENTCOM açıklamasında, ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanmaya devam edileceği ve İran'ın anlaşma maddelerine harfiyen uyması için bölgede tetikte olunacağı vurgulanmıştı.
İSKELE VURULDU, UYARI ATEŞİ AÇILDI
İran devlet televizyonunun askeri kaynaklara dayandırdığı habere göre, ülkenin güneyindeki Hürmüzgan Eyaleti'ne bağlı Sirik kentindeki Taheruyi İskelesi "düşman saldırısının" hedefi olmuş ve bölgede şiddetli patlama sesleri duyulmuştu.
Askeri kaynaklar ayrıca, gün içerisinde İran Silahlı Kuvvetleri'nin Hürmüz Boğazı'ndan "izinsiz" geçmeye çalışan bazı gemilere Sirik kentinden uyarı atışları yaptığını da doğrulamıştı.
DAHA ÖNCE DE ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME YAPILMIŞTI
ABD'nin stratejik noktaları vurmasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan (DMO) daha önce de karşı hamle gelmişti. İran devlet televizyonunda okunan DMO bildirisinde, Körfez bölgesindeki ABD üslerinin misilleme saldırılarıyla hedef alındığı açıklanmıştı. Washington yönetiminin anlaşma hükümlerini ihlal ettiği savunulan açıklamada, "Saldırganlık tekrarlanırsa vereceğimiz karşılık bundan daha kapsamlı olacaktır" denilerek ABD'ye sert bir uyarıda bulunulmuştu.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de yaşananlara tepki göstererek, ABD'nin ateşkesi pervasızca ihlal ettiğini ve bu durumun pişmanlıkla sonuçlanacağını dile getirmişti.
14 HAZİRAN İSLAMABAD MUTABAKATI TEHLİKEDE
Yaşanan son gelişmeler, tarafların henüz çok yeni imzaladığı barış umutlarını gölgeledi. Hatırlanacağı üzere İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'ın arabuluculuğunda 14 Haziran'da "İslamabad Mutabakatı" adı verilen 14 maddelik bir zaptı dijital ortamda imzalamıştı.
Söz konusu mutabakat şu önemli başlıkları içeriyordu:
– Lübnan dahil olmak üzere bölgesel savaş halinin sona erdirilmesi.
– Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açılması.
– ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması.
– İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik 60 günlük müzakere sürecinin başlatılması.
News
